Ипотека және ЖТС: Қызметкерлердің қаржылық жүктемесін жеңілдету жолдары

Ипотека және ЖТС: қызметкерлерге арналған жеңілдіктер

Ипотекалық қарызы бар жеке тұлғаларға мемлекет тарапынан сыйақылар бойынша салықтық шегерім түрінде жеңілдіктер ұсынылады. 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап, бұл құқық Қазақстандағы кез келген банкте ипотекасы бар барлық қарыз алушыларға беріледі.

ЖТС төлеуден босату мүмкіндігі

ҚР Салық кодексінің 351-бабына сәйкес, қызметкердің жалақысының сыйақы төлеуге жұмсалған шығыстарға тең бөлігі ЖТС-қа салынбайды. Яғни, ЖТС-тан босатылатын табыс тек банкке төленген сыйақы сомасына тең бөлігі ғана.

Растайтын құжаттар

Салықтық шегерімді қолдану үшін қызметкер мыналарды ұсынуы қажет:

• ипотекалық тұрғын үй қарызы шарты;
• сыйақы сомасы бөлініп көрсетілген ипотекалық тұрғын үй қарызын өтеу кестесі;
• сыйақыны өтеуді растайтын құжат (төлем түбіртегі).

Сонымен қатар, шегерімді қолдану туралы қызметкердің өтініші қажет.

Шегерімнің шарттары

Ипотека бойынша ай сайынғы төлемді өтеу кезінде, қызметкер төлемді растаушы құжаттардың көшірмелерін жұмыс берушінің бухгалтериясына ұсынуы тиіс. Салықтық шегерім тек сыйақы сомасына қатысты, негізгі қарызға қолданылмайды. Шегерім сомасына шектеу қойылған – 118 АЕК-тен аспауы керек.

Салықтық шегерімдер қолдану мерзімі

Салықтық шегерімдер келесі күндердің ең кеші түскен салық кезеңінде қолданылады:

• өтеу кестесі бойынша сыйақыны төлеу күні;
• сыйақыны төлеу күні.

ЖТС есебі

2025 жылғы ЖТС есебі мынадай формуламен есептеледі:

ЖТС = (Оклад – МЗЖ (10%) – 14 АЕК – МӘМС жарнасы – өтеу кестесі бойынша сыйақы) * 10% = ЖТС.

Мысал

2025 жылы қызметкердің айлық жалақысы 200 000 тг. Ипотекалық қарыз шарты мен өтеу кестесіне сәйкес, ол ай сайын 95 000 тг ипотека төлейді, оның ішінде сыйақы сомасы – 25 000 тг. ЖТС-ты есептейміз:

(200 000 – 20 000 МЗЖ – (143 932) – (200 0002% МӘМС) – 25 000) * 10% = (200 000 – 20 000 – 55 048 – 4 000 – 25 000) * 10% = 95 952 * 10% = 9 595 тг ЖТС.

Егер қызметкер сыйақы бойынша шегерімді пайдаланбаса, ай сайын оның жалақысынан ұсталатын сома:

(200 000 – 20 000 МЗЖ – (143 932) – (200 0002% МӘМС)) * 10% = (200 000 – 20 000 – 55 048 – 4 000) * 10% = 120 952 * 10% = 12 095 тг ЖТС.

Осылайша, өтініш берген жағдайда, қызметкер ай сайын ЖТС-тан 2 500 тг үнемдейді.