Социальные аспекты налогообложения дивидендов: как изменения в 2024 году влияют на 2025 год

2024 жылы ЖШС дивидендтерін төлеуді 2025 жылы жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Бұл жағдайда дивидендтерді рәсімдеу мен салықты есептеу тәртібін қарастырайық. Мысал ретінде 2024 жыл үшін жалғыз құрылтайшыға дивиденд есептеген ЖШС-ні алайық.

Нормативтік базаға жүгінейік. «Серіктестіктер туралы...» заңның 40-бабының 1-тармағына сәйкес, ЖШС-нің тоқсан, жартыжылдық немесе жыл қорытындысы бойынша алған таза табысын құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешіміне сәйкес бөлуге болады. Төлем шешім қабылданған күннен бастап 1 ай ішінде ақшалай нысанда жүргізілуі тиіс.

Заңда бірнеше жыл үшін дивиденд төлеуге тыйым салынбаған, сондай-ақ бірнеше жыл бойы төлемегені үшін айыппұлдар қарастырылмаған. Есептілікте көрсетілген барлық жинақталған пайда да, оның бір бөлігі де жалпы жиналыстың немесе жалғыз құрылтайшының шешімі бойынша бөлінуі мүмкін. Сондықтан 2024 жылғы дивидендтердің 2025 жылы төленуі — қалыпты жағдай.

Салық салуға келсек, ҚР СК 1-бабы 1-тармағының 16) тармақшасына сәйкес, дивидендтер — заңды тұлға өзінің құрылтайшылары, қатысушылары арасында бөлетін таза табыс немесе оның бір бөлігі. ҚР СК 321-бабының 10) тармақшасына сәйкес, жеке тұлғаның жылдық табысына оның барлық түрдегі табыстары, соның ішінде дивиденд түріндегі табыс кіреді.

Резидент-жеке тұлға құрылтайшыларға дивиденд есептеу кезінде ЖШС есебіндегі жазбалар мынадай:

• дивидендтер есептелді: Дт 5620 Кт 3040;
• ЖТС ұсталды (30 000 АЕК-тен асатын сомадан): Дт 3040 Кт 3120;
• ЖТС бюджетке төленді (30 000 АЕК-тен асатын сомадан): Дт 3120 Кт 1030;
• дивидендтер төленді: Дт 3040 Кт 1010, 1030.

Дивидендтерден ЖТС мөлшерлемесі — 10%. ҚР СК 341-бабы 1-тармағының 8) тармақшасына сәйкес, салық салынуға жататын ҚР резиденті-жеке тұлғаның табысынан 30 000 АЕК шегінде алынған резидент-заңды тұлғадан алынған дивидендтер алып тасталады. Бұл дивидендтер:

• акциялар бойынша төленуге жататын таза табыс немесе оның бір бөлігі;
• резидент-заңды тұлғаның өзінің құрылтайшылары, қатысушылары арасында бөлетін таза табыс немесе оның бір бөлігі;
• резидент-заңды тұлға таратылған кезде немесе жарғылық капитал азайтылғанда мүлікті бөлу кезінде, сондай-ақ заңды тұлға құрылтайшыдан, қатысушыдан қатысу үлесін немесе оның бір бөлігін сатып алғанда төленсе.

ҚР СК 351-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес, төлем көзіне салық салынуға жататын табыс бойынша ЖТС есептеуді, табыс есептелген кезде, салық агенті жүргізеді. Дивидендтер төлеу бөлігінде салық агенті — дивиденд төлеуші ЖШС-нің өзі болады. ЖТС ұстау төлем көзіне салық салынуға жататын табыс төленетін күннен кешіктірмей ЖШС — салық агентімен жүргізіледі.

Осылайша, егер жалғыз құрылтайшы — ҚР резиденті-жеке тұлғаға 2025 жылы 2024 жыл үшін дивидендтер есептеліп, төлем де 2025 жылы жүргізілсе:

• салық салынуға жататын резидент-жеке тұлғаның табысынан 30 000 АЕК шегіндегі сома алынып тасталады;
• 30 000 АЕК-тен асатын дивиденд сомасы төлем көзіне 10% мөлшерлеме бойынша ЖТС салынады.