Как правильно рассчитать отпускные для сотрудников с посменным графиком: последствия для бюджета и мотивации работников

Ауысымдық жұмыс кестесімен жұмыс істейтін қызметкерлерге демалыс ақысын есептеу үшін алдымен орташа жалақыны анықтау қажет. Бұл процесс ҚР Еңбек кодексіне және 2015 жылғы 30 қарашадағы №908 Денсаулық сақтау министрінің бұйрығымен бекітілген Орташа жалақыны есептеудің бірыңғай ережелеріне сәйкес жүргізіледі.

Демалыс ақысын есептеу үшін жұмыскердің орташа жалақысын орташа күндік (сағаттық) табысты демалыс кезеңіндегі жұмыс күндерінің (жұмыс сағаттарының) санына көбейту арқылы анықтаймыз. Ауысымдық жұмыс жағдайында орташа жалақыны есептеу үшін орташа сағаттық табыс қолданылады.

Орташа сағаттық табыс есептік кезеңдегі жалақы сомасын нақты жұмыс істеген сағаттар санына бөлу арқылы анықталады. Есептік кезең – төлем (ақы) төленетін оқиғаға дейінгі 12 айлық күнтізбелік кезең.

Мысал ретінде, егер қызметкер 2024 жылғы қыркүйектен 2025 жылғы шілдеге дейін ауысыммен жұмыс істеп, 2025 жылғы тамызда демалысқа шықса, онда:

• Күндіз – 1 400 сағат,
• Түнде – 900 сағат,
• Жалпы жұмыс сағаттары: 1 400 + 900 = 2 300 сағат.

Есептелген жалақы – 1 350 000 тг. Орташа сағаттық ақы: 1 350 000 / 2 300 = 587 тг.

Келесі қадам – еңбек демалысы күндеріне сәйкес келетін жұмыс сағаттарының санын анықтау. ҚР ЕК-не сәйкес, қызметкерлерге кемінде 24 күнтізбелік күн демалыс беріледі. Демалыс күндерінің санына байланысты (толық 24 күн, 2 апта немесе басқа күндер) ауысымдар саны есептеледі. Мысалы, шартты түрде – 180 сағат.

Сондықтан, ауысымдық жұмыс кестесімен еңбек демалысы кезеңінде сақталатын орташа жалақы мынадай болады:

587 × 180 = 105 660 тг.

Осылайша, ауысымдық жұмыс кезінде демалыс ақысын есептеу орташа сағаттық табысты еңбек демалысы күндеріне сәйкес келетін жұмыс сағаттары санына көбейту арқылы жүзеге асырылады.