Счет под замком: когда налоговые органы могут заблокировать ваши финансовые двери?

Салық төлеушілердің есептілікті уақытында тапсырмауы салық органдары тарапынан есепшоттың бұғатталуына әкеп соғуы мүмкін. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің (ӘҚБтК) 272-бабына сәйкес, салықтық есептілікті уақытында тапсырмау әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғады.

Алғашқы бұзушылық үшін салық органы ескерту жасаумен шектеледі. Алайда, салықтық есептілікті тапсыруда қайталанған кешігу (бірінші бұзушылықтан кейін бір жыл ішінде анықталған) үшін айыппұлдар қарастырылған:

• жеке тұлғаларға – 15 АЕК;
• лауазымды тұлғаларға, ҮЕҰ-ға, шағын бизнес субъектілеріне – 30 АЕК;
• орта бизнес субъектілеріне – 45 АЕК;
• ірі бизнес субъектілеріне – 70 АЕК.

Салық формаларын электрондық түрде салық органдарына ұсынған жағдайда, НК РК 209-бабы 2-тармағы 3) тармақшасына сәйкес, ұсыну күні жүйемен қабылданған сәттен кейін бір жұмыс күнінен кешіктірілмей салық төлеушіге жіберілетін электрондық хабарламада көрсетілген қабылдау күні болып саналады.

Егер салықтық есептілік уақытында тапсырылмаса, салық төлеушіге 10 жұмыс күні ішінде салықтық есептілікті тапсырмау туралы хабарлама жіберіледі (НК РК 114-бабы 2-тармағы 5) тармақшасы). НК РК 118-бабы 1-тармағы 1) тармақшасына сәйкес, салық төлеуші салықтық есептілікті белгіленген мерзімде тапсырмаған жағдайда, оның банк шоттары бойынша шығыс операциялары тоқтатылады. Шотқа тыйым салу хабарламаны тапсыру (алу) күнінен кейінгі күннен бастап 30 жұмыс күні өткен соң жүргізіледі.

Салық төлеушінің кабинетіне электрондық түрде жіберілген хабарламаны жеткізу күні – хабарлама жеке кабинетке түскен күн болып есептеледі. Осылайша, есептілікті тапсыру мерзімін өткізіп алса, шот бірден бұғатталмайды: алдымен 10 жұмыс күні ішінде хабарлама жіберіледі, содан кейін салық төлеушінің оны орындауға тағы да 30 күнтізбелік күні бар.

Бұғаттаудан құтылу үшін хабарламаға тек жауап беру жеткіліксіз, оны мәні бойынша орындау қажет (жетіспейтін форманы тапсыру, берешекті төлеу және т.б.). Егер есепшот хабарламаны тапсырған күннен кейін 30 күнтізбелік күн өтпей жатып бұғатталса, мұндай бұғаттау заңсыз болып саналады, салық органына түсініктеме беру және бұғаттауды алу туралы сұрау салу қажет.