Салықтық жеңілдіктер мен қамқоршылардың құқықтары: бала кезінен мүгедек баланың қамқоршысы ретінде жұмыс істейтін қызметкерлерге арналған ақпарат
Жұмысшының табысынан ЖТС (ИПН) есептеу тәртібі
Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес, бала кезінен мүгедек баланың қамқоршысы болып табылатын қызметкерлер үшін салықтық жеңілдіктер қарастырылған. Бұл жеңілдіктер Жеке табыс салығы (ЖТС) бойынша салықтық шегерімдер түрінде беріледі.
Салықтық шегерімдер
Салық кодексінің 342-бабы 1-тармағына сәйкес, ҚР резиденті болып табылатын қызметкер ЖТС бойынша салықтық шегерімдерді қолдануға құқығы бар. Егер қызметкердің қамқорлығында мүгедек бала болса, 346-баптың 1-тармағы 3) тармақшасына сәйкес, бала 18 жасқа толғанға дейін жылына 882 АЕК мөлшерінде қосымша шегерім беріледі.
Егер бала «бала кезінен мүгедек» мәртебесіне ие болса, онда қамқоршылардың біріне 882 АЕК мөлшеріндегі шегерім тек 18 жасқа дейін ғана емес, сондай-ақ қамқорланушының бүкіл өмірі бойына беріледі.
Шегерімдерді қолдану тәртібі
Салық кодексінің 343-бабы 1 және 3-тармақтарына сәйкес, шегерімдер (МЗЖ мен ӘМСҚ-дан басқа) тек бір жұмыс берушіде қолданылады. Шегерімдерді алу үшін қызметкер:
- Жұмыс берушінің бухгалтериясына 882 АЕК мөлшеріндегі шегерім беруді сұрап өтініш жазуы қажет;
- Өтінішке мүгедектікті белгілеуді және қамқоршылықты растайтын құжаттардың көшірмелерін қоса беруі тиіс.
Шегерім оны қолдануға негіз пайда болған немесе әрекет еткен жылы қолданылады, яғни мүгедектік белгіленген, ұзартылған немесе мерзімсіз болып табылған жағдайда.
Салық салынатын табысты анықтау
Қамқоршының ЖТС салынатын табысы салық кодексінің 353-бабы 1 және 7-тармақтарына сәйкес анықталады. Есептелген табыс сомасы минус түзетулер (341-баптың 1-тармағы) минус 342-бапта көрсетілген тәртіппен қолданылатын шегерімдер. Егер нәтижесінде салық салынатын табыс теріс болса, бұл салықтық шегерімдердің асып кеткенін білдіреді. Теріс айырманы бір күнтізбелік жылдың ішінде келесі айларға көшіруге болады.
Осылайша, егер қызметкер бала кезінен мүгедек баланың қамқоршысы болса, оған 882 АЕК мөлшерінде шегерім қолданылады, қамқорланушының жасына қарамастан, тіпті бала кәмелетке толған болса да.
