Социальные выплаты для пенсионеров и инвалидов: что нужно знать о налоговых обязательствах и последствиях для работодателей
Әлеуметтік аударымдар: еңбек сіңірген жылдары үшін зейнеткер және 3-топ мүгедегі
Қазақстан Республикасының әлеуметтік кодексіне сәйкес, зейнеткерлікке шыққан қызметкерлер мен мүгедектер үшін әлеуметтік аударымдардың төленуі туралы сұрақтар туындайды. Бұл мақалада еңбек сіңірген жылдары үшін зейнеткер әрі 3-топ мүгедегі қызметкер үшін әлеуметтік аударымдардың (СО) төлену тәртібі қарастырылады.
Әлеуметтік кодексінің 243-бабы
Әлеуметтік кодекстің 243-бабына сәйкес, әлеуметтік аударымдар келесі санаттарға төленеді:
- қызметкерлер, өзге де ақылы жұмысы бар адамдар;
- жеке кәсіпкерлер (ЖК), оның ішінде шаруа немесе фермер қожалықтарының басшылары мен олардың мүшелері, 18 жасқа толғандар;
- жеке тәжірибемен айналысатын тұлғалар;
- салық агенттерімен жасалған азаматтық-құқықтық шарттар бойынша табыс алатын жеке тұлғалар;
- жеке көмекшілер;
- арнайы мобильдік қосымшаны қолданатын арнайы салық режиміндегі жеке кәсіпкерлер.
Бұл баптың күші тек ҚР азаматтарына ғана емес, сондай-ақ қандастарға, Қазақстанда тұрақты тұратын шетелдіктерге және азаматтығы жоқ, Қазақстан аумағында табыс әкелетін қызметпен айналысатын тұлғаларға да таралады.
Әлеуметтік аударымдардың есептелуі
Қызметкерлер үшін әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісі – жұмыс берушінің еңбекақы түрінде төлейтін табыстары болып табылады, әлеуметтік аударымдар төленбейтін табыстарды қоспағанда.
207-бапта көзделген жасқа жеткен тұлғалар (жасына байланысты зейнеткерлер) міндетті әлеуметтік сақтандыруға жатпайды. Алайда, еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетке шыққан тұлғалар сақтандыруға жатады және олар үшін СО төленеді.
Мүгедектік және әлеуметтік аударымдар
Мүгедектікке қатысты айтар болсақ, әлеуметтік аударымдар бойынша мүгедектерге жеңілдіктер қарастырылмаған. Әлеуметтік аударымдар мүгедектерге де жалпы тәртіпте, есептеу объектісінен 5% мөлшерлемемен есептеледі.
Қорытынды
Демек, әлеуметтік аударымдардан тек жасына байланысты зейнеткерлер босатылады, ал еңбек сіңірген жылдары үшін зейнеткер әрі мүгедектігі бар қызметкер үшін СО әдеттегі тәртіпте есептеліп, төленеді.
