Жеткізуші өз ОКЭД-і бойынша емес қызмет көрсетті: сатып алушының салықтық тәуекелдері мен шығыстарды шегерімге жатқызу мәселелері талқылануда
Кейде компаниялар өз қызметін ОКЭД тізімінде көрсетілмеген бағытта жүзеге асырады. Бұл жағдайда сатып алушының салықтық тәуекелдері туындауы мүмкін. Салық органымен проблемалар туындап, мұндай қызметтердің құны шегерімге жатпай қалуы ықтимал.
Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес, табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты салық төлеушінің шығыстары, ҚР СК-де көзделген шегерімге жатпайтын шығыстардан басқа, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдер салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттары болған жағдайда нақты жасалған шығындар бойынша жүргізіледі. Болашақ кезеңдердің шығыстары, ХҚЕС және ҚР бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасы талаптарына сәйкес айқындалатын, олар қатысты болатын салықтық кезеңде шегерімге жатады.
Салық кодексінің 412-бабының 1-тармағының 8) тармақшасына сәйкес, егер азаматтық-құқықтық мәміле құны 1 000 АЕК-тен асатын болса, шегерімдер ҚР СК 242-бабының 3-тармағының талаптары сақталған жағдайда және ЭШФ немесе сатып алушының ЖСН/БСН-і көрсетілген деректерді тіркеу функциясы бар БКМ чегі болған жағдайда жүргізіледі. Алайда, кейбір жағдайларда шегерімдер жүргізілмейді:
- Салық кодексінің 412-бабы 13-тармағының 4, 5, 6-тармақшаларында көзделген жағдайлар;
- Бейрезиденттен жұмыстар мен қызметтерді сатып алу;
- ЕАЭО мүше мемлекеттерінің аумағынан әкелінген тауарлар;
- ЕАЭО мүше мемлекеттерінің аумағына әкелінген, ЕАЭО кеден заңнамасына және ҚР кеден заңнамасына сәйкес декларациялануға жататын тауарлар.
Салық кодексінің 412-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген жағдайда, шегерімдер қағаз тасығыштағы шот-фактура болған кезде де жүргізіледі. Бұл ретте шот-фактураны жазып беру күні шығыстарды тану күніне әсер етпейді.
Салық кодексінің 242-бабының 4-тармағына сәйкес, шығыстарды тану, оның ішінде оларды тану күні ХҚЕС және «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» заң талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. Егер ХҚЕС және ҚР бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасы талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі ҚР СК-дегі шегерімдерді айқындау тәртібінен ерекшеленсе, аталған шығыстар салық салу мақсатында ҚР СК-де белгіленген тәртіппен ескеріледі.
ОКЭД туралы айта кетсек, қызмет түрлерінің классификаторы қандай да бір қызмет түрлерін рұқсат етпейді немесе тыйым салмайды, тек белгілі бір қызмет түріне қатысты статистикалық деректерді ғана көрсетеді. ҚР заңнамасы қате көрсетілген ОКЭД үшін санкцияларды көздемейді. Алайда, компания жүзеге асыруға құқылы барлық қызмет түрлері компанияның Жарғысында айқындалуы және бекітілуі тиіс.
ЖШС немесе ЖК тіркелген кезде негізгі және қосымша ОКЭД беріледі:
- Негізгі қызмет түрі – субъект жүзеге асыратын басқа қызмет түрлерінің кез келгенінің қосылған құнынан асып түсетін қосылған құнды иеленетін қызмет түрі.
- Қосымша қызмет түрі – негізгі қызметтен бөлек, үшінші тұлғаларға өнімдер мен қызметтер өндіру мақсатында жүзеге асырылатын қызмет түрі.
- Көмекші қызмет түрі – объектінің негізгі қызметін қолдау үшін жүзеге асырылатын, объектінің өзі тұтынуына арналған қысқа мерзімді сипаттағы тауарлар мен қызметтерді қамтамасыз ететін қызмет түрі.
ОКЭД кодтары бойынша салық органдары салықтық жүктеме коэффициентін есептейді. Бұдан басқа, ОКЭД түріне байланысты статистика органдарына қызмет түрінің ерекшелігін ескере отырып статистикалық нысандар тапсырылады.
Қорытындылай келе, егер жеткізушінің белгілі бір қызмет түріне қатысты қызмет көрсетуге ОКЭД-і болмаса және бұл қызмет бір реттік көрсетілсе, сонымен қатар ҚР СК 242-бабының талаптары сақталса, сатып алушыда мұндай қызметтерді шегерімге жатқызу бойынша тәуекелдер жоқ.
